Gen Z και Brain Drain

Δημοσιογραφική Επιμέλεια: Κ.Χαριστή Κ.Αγγελική

Οι νέοι της Γενιάς Ζ φεύγουν από την Ελλάδα αναζητώντας επαγγελματικές ευκαιρίες και καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. 

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα από τα μεγαλύτερα κύματα φυγής νέων και εξειδικευμένων επαγγελματιών, γνωστό ως φαινόμενο "brain drain". Οι νέοι της Gen Ζ αποτελούν σημαντικό μέρος αυτού του φαινομένου, καθώς αναζητούν επαγγελματικές ευκαιρίες και καλύτερες συνθήκες διαβίωσης στο εξωτερικό. Η Γενιά Ζ, μεγαλωμένη με την τεχνολογία και την ψηφιακή επικοινωνία, φέρνει νέες προσδοκίες και φιλοδοξίες στον επαγγελματικό στίβο. Παρά την υψηλή μόρφωση και τις δεξιότητες, οι νέοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην Ελλάδα, όπως η ανεργία, οι χαμηλοί μισθοί και η έλλειψη ευκαιριών για επαγγελματική ανάπτυξη. Ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό της Gen Z έχει ήδη μεταναστεύσει στο εξωτερικό. Τα τελευταία χρόνια πάνω από 500.000 άνθρωποι, οι περισσότεροι υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης και κατάρτισης, έχουν εγκαταλείψει την Ελλάδα αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής και εργασίας κυρίως σε χώρες της Ευρώπης. Νέοι οι οποίοι έχουν ήδη μεταναστεύσει στο εξωτερικό και νέοι που σκέφτονται να μεταναστεύσουν ισχυρίζονται πως οι λόγοι που τους οδηγούν στην απόφαση να εγκαταλείψουν την Ελλάδα είναι κατά κύριο λόγο οι εργασιακές συνθήκες που επικρατούν στην χώρα μας. Με τις τελευταίες να θεωρούνται μη ικανοποιητικές, με χαμηλούς μισθούς και με μειωμένες ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης. Ένας ακόμη λόγος είναι η εκπαίδευση, πολλοί νέοι της γενίας Z αισθάνονται πως τα προσόντα και οι δεξιότητες τους δεν μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως στην ελληνική εργασιακή αγορά, ενώ στο εξωτερικό μπορούν να βρουν καλύτερες ευκαιρίες. Εκτός από τις καλύτερες ευκαιρίες οι νέοι αναζητούν οργάνωση και σταθερότητα, αφού η πολιτική και κοινωνική αστάθεια σε συνδυασμό με την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, ενισχύουν την απόφαση των νέων να φύγουν. Η Ελένη Γκαγκαμά, 27 ετών ζει στο Μάντσεστερ της Αγγλίας εδώ και τρία χρόνια και εργάζεται στην εταιρεία της Manchester United. Ισχυρίζεται πως η ζωή στο εξωτερικό είναι αρκετά δύσκολη, την επηρεάζει αρκετά η απουσία του ήλιου και του σωστού φαγητού σε σχέση με τις διατροφικές της συνήθειες, ωστόσο δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τις εργασιακές συνθήκες της Ελλάδας. Ο Ερμής Καραμπάς, 22 ετών, φοιτητής του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών πρόκειται να φύγει για δουλειά στην ελληνική πρεσβεία της Πορτογαλίας για την αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος. Η Μαρία Πασχαλίδου, 32 ετών ζει στην Ολλανδία τα τελευταία δυο χρόνια και εργάζεται ως chef de partie. Αναφέρει, πως παρά την οργάνωση και την σταθερότητα που υπάρχει στην χώρα που έχει μεταναστεύσει, θα ήθελε κάποια στιγμή να γυρίσει στην Ελλάδα. Η Παναγιώτα Πασχαλίδου, 32 ετών, ζει στην Αθήνα, τώρα βρίσκεται στην Πάρο για σεζόν και εργάζεται ως μαγείρισσα, θα ήθελε να μεταναστεύσει στο εξωτερικό αν της γινόταν μια καλή πρόταση για δουλειά πάνω στον τομέα της. Παρακάτω βλέπουμε έναν πίνακα βιοτικού επιπέδουi ο οποίος αφορά τα έσοδα - έξοδα των παραπάνω νέων

Οι μισθοί στην Ελλάδα είναι σημαντικά χαμηλότεροι από τους μισθούς στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Παρατηρείτε λοιπόν, ότι τα ενοίκια και τα έξοδα διαβίωσης στην Ελλάδα είναι χαμηλότερα σχετικά με την Αγγλία και την Ολλανδία, όταν συγκριθούν όμως με τους ελληνικούς μισθούς παραμένουν δυσανάλογα υψηλά. Αυτό που αξίζει να σημειωθεί όσον αφορά τα ενοίκια σε όλες τις περιπτώσεις, είναι ότι το κόστος τους υπερβαίνει το ήμισυ του μισθού, κάτι που υποδηλώνει την αδυναμία του να νοικιάσει κάποιος μόνος του, αλλά και την αύξηση του κόστους στέγασης πανευρωπαϊκά. Τα έξοδα για τα ψώνια του μήνα δεν έχουν ιδιαίτερη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Ευρώπης, κάτι που είναι δυσανάλογο σε σχέση με τους μισθούς, εκτός από την περίπτωση του Ερμή ο οποίος είναι φοιτητής και έχει πρόσβαση και στην φοιτητική λέσχη. Η περίπτωση του Ερμή(-100), μολονότι εργάζεται με μερική απασχόληση λόγω φοίτησης, μας δείχνει ωστόσο ένα πρόβλημα στην ελληνική αγορά εργασίας, που είναι οι πολλές και κακοπληρωμένες θέσεις μερικής απασχόλησης, οι οποίες έχουν οδηγήσει πολλούς νέους στο εξωτερικό. Στα έξοδα σπιτιού (ρεύμα, κοινόχρηστα, τηλέφωνο, ίντερνετ κλπ.) βλέπουμε αποκλίσεις, οι οποίες όμως δικαιολογούνται καθώς κάποιες παροχές συμπεριλαμβάνονται στο ποσό του ενοικίου. Στην κοινωνική ασφάλιση, η ύπαρξη κόστους στην περίπτωση της Ολλανδίας μας υποδεικνύει την υποχρεωτική εκεί ιδιωτική κοινωνική ασφάλιση, ενώ στην ψυχαγωγία αντιλαμβανόμαστε ότι οι νέοι, είτε στο εξωτερικό, είτε στην Ελλάδα, διαθέτουν ένα αρκετά ικανοποιητικό ποσό των εσόδων τους για την ψυχαγωγία τους. Ωστόσο, η διαφορά στην ψυχαγωγία έγκειται στο γεγονός της συχνότητας της ψυχαγωγίας, καθώς στην Ελλάδα η έξοδος έστω για έναν καφέ είναι σχεδόν καθημερινή, ενώ στο εξωτερικό όχι. Το φαινόμενο του brain drain στην Ελλάδα είναι στενά συνδεδεμένο με τις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι. Η έλλειψη θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, οι σπουδές σε τομείς που δεν αντιστοιχούν στην ελληνική αγορά εργασίας, η έλλειψη αξιοκρατίας, η διαφορά στους μισθούς, το κόστος ζωής σε συνδυασμό με την αδυναμία εξοικονόμησης χρημάτων είναι μερικοί από τους λόγους που οδηγούν πολλούς νέους να αναζητήσουν ευκαιρίες στο εξωτερικό. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, χρειάζονται πολιτικές που θα βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας στην Ελλάδα, παρέχοντας στους νέους κίνητρα να παραμείνουν και να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη της χώρας τους.

________________________ 

i Στον πίνακα παρουσιάζονται μόνο ποσοτικές και όχι ποιοτικές μεταβλητές του βιοτικού επιπέδου, καθώς εξετάζονται οι οικονομικές διαφορές μεταξύ των ατόμων του δείγματος