Οι επιπτώσεις της πανδημίας στη λειτουργία των επιχειρήσεων
Δημοσιογραφική Επιμέλεια: Χ. Κωνσταντίνος
Πανδημία και στις επιχειρήσεις
Η πρόσφατη πανδημία του Covid-19 που αντιμετωπίσαμε ως κοινωνία, έφερε μεταξύ άλλων ριζικές αλλαγές και στην αγορά εργασίας, με τις συνέπειες της υγειονομικής κρίσης να είναι πολυδιάστατες, τόσο για τους εργαζόμενους, όσο και για τους επιχειρηματίες. Ένας νέος κόσμος μορφών εργασίας, εργασιακών σχέσεων, προβολής και προμήθειας προϊόντων διαμορφώθηκε, αλλάζοντας τα δεδομένα για την προσωπική ζωή των ανθρώπων.
Ο αντίκτυπος της πανδημίας έγινε αισθητός στις επιχειρήσεις πολύ γρήγορα. Το πρώτο σημάδι που έκανε εμφανή την επίδραση του Covid-19 ήταν στα έσοδα τους τόσο στις μικρές όσο και στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις καθώς άλλαξε υποχρεωτικά ο τρόπος λειτουργίας τους. Ορισμένες μικρές επιχειρήσεις στράφηκαν σε οικονομικά προγράμματα στήριξης που σχεδιάστηκαν και χορηγήθηκαν από την πολιτεία, ενώ άλλες επιχειρήσεις άλλαξαν την οργανωτική τους δομή και τη φιλοσοφία των καταστημάτων τους.
Οι επιδράσεις της πανδημίας διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της επιχείρησης, την περιοχή που βρίσκεται αλλά και τον τρόπο δραστηριοποίησής της. Ένας κλάδος που επλήγη σε μεγάλο βαθμό είναι αυτός της εστίασης, αφού η απαγόρευση λειτουργίας της ήταν καθολική και για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ακόμα όμως και όταν επέτρεψαν την επαναλειτουργία της, αυτό έγινε με πολύ αυστηρούς όρους (μειωμένη πληρότητα, είσοδος με πιστοποιητικά κ.α) που περιόριζαν σημαντικά τα όποια έσοδά τους.
Έτσι λοιπόν στην εστίαση καθιερώθηκε σχεδόν στο σύνολο των καταστημάτων η υπηρεσία της διανομής. Η διανομή ή αλλιώς delivery, η οποία προϋπήρχε κυρίως σε προϊόντα γρήγορου φαγητού, αποτέλεσε διέξοδο επιβίωσης για την εστίαση και όχι μόνο και ήρθε για να μείνει μετά το πέρας της πανδημίας. Όπως λέει και ο Στέλιος Α. επιχειρηματίας steakhouse στην Αθήνα: «Αναγκαστικά με τον Covid φτάσαμε στο σημείο να κάνουμε διανομή γιατί ήταν ο μοναδικός τρόπος να δουλεύει το μαγαζί».
Παράλληλα ένας νέος τρόπος οργανωμένης αναζήτησης και παραγγελίας προϊόντων αναπτύχθηκε μαζί με την υπηρεσία της διανομής, με τις διαδικτυακές πλατφόρμες παραγγελιοληψίας να δημιουργούν νέα δεδομένα στην αγορά και τα καταστήματα να εντάσσονται σταδιακά το ένα μετά το άλλο σε αυτές.
Συγκεκριμένα σύμφωνα με έρευνα του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ το 40% των επιχειρήσεων συμμετέχουν σε ψηφιακή πλατφόρμα και σχεδόν οι μισές από αυτές δηλώσαν ότι προχώρησαν στη συγκεκριμένη κίνηση κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Το 10,1% δήλωσε ότι συμμετέχει σε μια ψηφιακή πλατφόρμα, το 19,2% δηλώνει ότι συμμετέχει σε δυο ψηφιακές πλατφόρμες και το 10,1% δήλωσε ότι συμμετέχει σε τρεις ή και περισσότερες ψηφιακές πλατφόρμες. Το 59,6% δήλωσε πάντως ότι δεν συμμετέχει σε καμία ψηφιακή πλατφόρμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει δική του υπηρεσία delivery. Από τις επιχειρήσεις που δεν συμμετέχουν σε κάποια ψηφιακή πλατφόρμα ωστόσο, το 43,6% απάντησε ότι θα το ενδιέφερε να συμμετάσχει κάποια στιγμή στο μέλλον.
Η ένταξη των καταστημάτων σε πλατφόρμες παραγγελιοληψίας πλέον είναι μονόδρομος όπως δηλώνουν οι επιχειρηματίες καθώς πλέον δεν απευθύνονται μόνο σε διανομή φαγητού αλλά και σε πολλά άλλα καταστήματα όπως, οικιακά είδη, ανθοπωλεία κ.α. δημιουργώντας και μια νέα κουλτούρα αποφυγής επίσκεψης των φυσικών καταστημάτων. Παράλληλα μέσω αυτών των εφαρμογών δίνεται η δυνατότητα στον πελάτη να πληρώσει διαδικτυακά χωρίς να έρθει καθόλου σε επαφή με τον διανομέα, ειδικά αν χρησιμοποιηθεί και η επίσης νέα υπηρεσία των θυρίδων παράδοσης.
Είναι γεγονός πως με την πανδημία επηρεάστηκαν σημαντικά και οι διαπροσωπικές σχέσεις των ανθρώπων. Ο κόσμος φοβάται ακόμα και σήμερα, με αποτέλεσμα να έχει αλλάξει ο τρόπος εξυπηρέτησής του. «Το πως προσεγγίζεις πλέον ένα ηλικιωμένο άτομο για να το εξυπηρετήσεις, το οποίο στο παρελθόν ήταν αυτονόητο ότι θα το έπιανες για να το βοηθήσεις, να φορτώσει τα πράγματα, να το βάλεις να καθίσει, τώρα έχει αλλάξει και κρατάς απόσταση, ρωτάς αν θέλει βοήθεια, δεν πλησιάζεις, γιατί έχει μείνει ένας φόβος», επισημαίνει η Ιωάννα Κ. ιδιοκτήτρια συνοικιακού καταστήματος με χαρτικά είδη.
Η διαρκής αύξηση των υπηρεσιών διανομής οδήγησε στην εμφάνιση διάφορων καινοτόμων υπηρεσιών αλλά και διαφορετικών εργασιακών σχέσεων. Τα λόγια του διανομέα Σπύρου Κ. αναδεικνύουν αυτή τη διάσταση: «Ως freelancer διανομέας δεν έχω συγκεκριμένες ώρες εργασίας. Εκεί πληρώνομαι και εργάζομαι ανάλογα με τις παραγγελίες που θα πραγματοποιήσω». Η υπηρεσία του freelancer delivery έκανε την εμφάνισή της κυρίως κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όπου οι ανάγκες για διεκπεραίωση των παραγγελιών ήταν πολύ αυξημένες.
Συμπερασματικά από τα στοιχεία που παραθέσαμε παραπάνω, μπορούμε με βεβαιότητα να ισχυριστούμε ότι οι επιπτώσεις της πανδημίας του Covid-19 επέφεραν σημαντικές αλλαγές στο εμπόριο, στις συναλλαγές και στην αγορά εργασίας, τις οποίες πιθανά να μην είχαμε φανταστεί πριν από αυτή.
Το αν τις προκάλεσε ή τις επιτάχυνε ως μια νομοτελιακή εξελικτική διαδικασία που θα συνέβαινε έτσι κι αλλιώς λίγο αργότερα χρονικά, είναι ένα θέμα που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης!